Pa enw tafarn yw’r un mwyaf Nadoligaidd yng Nghymru?

Myrddin ap Dafydd sy’n trafod…

Rhowch wybod os oes ganddoch chi ragor o enwau!!

Wrth fodio drwy Enwau Tafarnau Cymru i chwilio am yr enw mwyaf Nadoligaidd ar dafarn, yr enw sy’n dal y dychymyg tymhorol yw ‘Tafarngelyn’ ger yr Wyddgrug. Ond Nadolig go sych fyddai yno mae arna’ i ofn gan fod y dafarn ei hun wedi hen gau. Ar ben hynny, ‘gelyn’ yn hytrach na ‘celyn’ sy’n cael ei awgrymu gan yr arwyddion ffyrdd erbyn hyn:

Tafarnygelyn7393.jpg

Mae ambell Llwyn Celyn ar hyd a lled y wlad – yr enwocaf efallai yn cael ei hadnabod fel ‘Tafarn Bessie’ yng Nghwm Gwaun. Mae enwi tafarnau ar ôl coed – a choed bythwyrdd yn arbennig – yn hen draddodiad yng Nghymru. Mae gennym ni’r binwydden Albanaidd ar Fynydd y Betws ger Rhydaman a’r Llwyn Iorwg yng Nghaerfyrddin.

Pin Albanaidd Betws7489.jpg

IvyCaerfyrddin7466.jpg

Yn ôl pob tebyg, y dail bythwyrdd hyn ydi’r agosaf sydd gennym yng Nghymru i ddail y gwinwydd. Y ddeilen honno oedd arwydd y gwerthwr gwin yn nyddiau’r Rhufeiniaid – felly mae dangos deilen gelyn neu eiddew yn mynd â ni’n ôl dros ddwy fil o flynyddoedd. Mae ambell dafarn o hyd yn driw i’r traddodiad Lladinaidd – mae’r Grapes ym Maentwrog yn enwog yn y gogledd ac yng Nghastellnewydd Emlyn mae Tafarn y Grawnwin ar un o brif strydoedd y dref.

y-grawnwin-castnewem

Galwais heibio Llangynwyd ger Maesteg yr haf diwethaf. Dipyn o siom oedd gweld tafarn Yr Hen Dŷ yn y fan honno wedi’i chau ar hyn o bryd. Ond mae traddodiad y Fari Lwyd yn cael ei gofnodi ar yr arwydd yno – a hei lwc na fydd yn agor eto cyn hir.

Hen Dy Llangynwyd.jpg

Am aros ym Morgannwg yr ydw i’r Gwyliau hwn. Mae’n ddiwedd blwyddyn o waith ac mae’n amser am hoe. I lle’r awn ni ond i’r Ffwrwm Ishta ym Machen. Gair tafodieithol lleol am ‘fainc’ yw ‘ffwrwm’. Mae ‘ffwrwm waith’ i’w chael yn y gweithdy, ond ar gyfer cyfnod o seibiant a hamddena, beth yn well na ‘Ffwrwm Ishta’.

33 Fwrrwm Ishta.jpg

Gwyliau llawen ichi!

Myrddin ap Dafydd

Mae Enwau Tafarnau Cymru gan Myrddin ap Dafydd ar gael oddi ar wefan y wasg: www.carreg-gwalch.com neu o unrhyw siop lyfrau Cymraeg am £5.95

One thought on “Pa enw tafarn yw’r un mwyaf Nadoligaidd yng Nghymru?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s