CELWYDD A CHONCWEST ARALL? ALEPPO, Y PEIRIANT EINGL-AMERICANAIDD, AC S4C.

Hefin Jones awdur, Celwydd a Choncwest, sy’n trafod …

Neithiwr daeth adroddiad gan y BBC o ddwyrain Aleppo wedi anwybyddu’r lle ers gweiddi am wythnosau’n Rhagfyr fod byddin Syria ar fin lladd pawb yno. Daeth Jeremy Bowen a’r newyddion syfrdanol fod y lle’n wag, fel petai aros mewn rwbel fyddai’r peth call i’w wneud. Roedd Jeremy Bowen yn ofalus i anwybyddu’r ffaith fod gweddill y ddinas fawr yn parhau yn gymharol gyfan rhag codi’r cwestiwn beth gebyst oedd mor wahanol yn nhrigolion y dwyrain i weddill y ddinas i fod yn haeddu’r fath driniaeth ofnadwy honedig gan eu llywodraeth eu hunain.

Ers rhyddhau’r llyfr Celwydd a Choncwest, nid syndod yw fod pethau wedi symud ymlaen yn Syria, a fe hedfannodd y peiriant Eingl-Americanaidd pan daeth yn amlwg fod dwyrain Aleppo am gael ei ‘chwalu gan Assad a Putin’, neu ei gwaredu o derfysgwyr Al-Nusra sydd wedi rheoli’r lle ers bron i bum mlynedd i’w roi mewn ffordd arall.

Er fod dwyrain Aleppo’n rwbel ers hynny wedi i’r ‘rebels’, labelwyd fel y Free Syrian Army i’r gynulleidfa bwysig, ei chwalu gydag arfau gafont gan NATO, boed drwy ddwylo Saudi Arabia neu beidio, cawn yr argraff mai bomiau Rwsia a Syria sydd newydd achosi’r adeiladau maluriedig. Cawn hefyd yr argraff fod y trigolion dewr yn brwydro i aros, nid fod y ‘rebels’ wedi eu carcharu yno ers blynyddoedd. Does dim rhithyn o gywilydd fod y naratif yn chwalu wrth i lywodraeth Syria gyflenwi ambiwlansau a bysiau o’r newydd i’r ardal, yn strategaeth od i rywrai oedd yn honedig yn ceisio eu lladd i gyd.

Daeth Newsnight a dechrau ‘dramatig’ o ddyn yn gweiddi cyn edrych i’r awyr a rhedeg i ffwrdd dan atsain chwibanllyd yr hyn oedd i fod yn daflegryn. Ar yr union run pryd o Aleppo, ond nid ar Newsnight, roedd  fideos di-ri o’r strydoedd yn llawn trigolion yn dathlu, un torf yn llafarganu ‘Gad lonydd i ni Clinton, y fuwch’ er enghraifft. Medrid dehongli fod copi Newsnight o’u celwyddgi Syria Danny chwe mlynedd yn ddiweddarach yn colli yn y frwydr hygredol hon.

A phwy mae’r cyfryngau Prydeinig yn eu darlledu’n ddi-bendraw yw’r White Helmets, waeth faint y cyhuddiadau o lawr gwlad eu bod law yn llaw a’r terfysgwyr. Ond priodol hynny ac ystyried yr hyfforddiant a’r arian y mae llywodraeth a byddinoedd preifat Prydain wedi ei roi iddynt. Er y £32miliwn yn ychwanegol ddatganwyd gan Boris Johnson dros yr haf, mae elfen o fethu cael y staff. Diosgodd y dyngarwyr yma eu gwir liwiau wrth ymuno yn hwyl yr Her Manecwin. Dyma’u hymdrech:

https://youtu.be/Zgl271A6LgQ

Hyd yn oed wedi’r ymuno hapus hwn a’r byd gwâr gorllewinol a’i sbort doedd dim newid yn y darlledu. Doedd dim newid oherwydd nid oes strategaeth arall i’w gael. Smalio nad oedd yn bodoli oedd yr unig ddewis gan y Guardian, Channel4, y BBC, ITN a’r gweddill. Roedd fideo newydd ganddynt o ‘ysbyty’ arall ar ein sgriniau bob deuddydd, yn pwyntio allan nad yw’r plant yn ‘medru crio bellach’, mewn colur tebyg i’r actor llonydd yn y fidio uchod.

Ond daeth ein darlledwr cenedlaethol hefyd i’r fei, yn fraich bach ufudd i Lundain. Ar eitem newyddion S4C Sul Rhagfyr 18 ar y diweddaraf o Aleppo daeth llais newydd i’n clustiau. Ond am ryw reswm ni enwyd y llais hwn, am y tro cyntaf erioed ar eitem newyddion S4C, yn fy mhrofiad i. A llwyddodd y dyn dirgel i ddweud ‘nad oedd hi’n glir pwy oedd wedi llosgi’r bysiau’. Hynny ydi, ‘ni fedrem daflu’r bai ar Rwsia neu Assad yn ddigywilydd heb edrych yn hollol ddi-egwyddor’. Pam fyddai byddin Syria’n llosgi bysiau yr oeddent eu hunain wedi eu trefnu pwy a wyr, yn yr union modd a pham fyddai gwladwriaeth Syria’n bomio ysbytai y maent eu hunain yn eu ariannu? Roedd Al-Nusra a’u fideo eu hunain yn ffilmio’r tanau a’n gweiddi clodfori’r llosgi ers oriau, fel oedd nifer o’r cyfryngau wedi gorfod cyfaddef onibai am ein adroddwr dirgel Cymraeg. Ni chafwyd ateb i ymholiad am ei enw gan BBC Cymru.

Mae newyddiadurwyr fel Eva Bartlett, sydd wedi ei chondemnio’n haerllug am araith yn y Cenhedloedd Unedig yn darnio’r cyfryngau corfforaethol Saesneg am eu celwydd, yn dal i adrodd. Pan agorodd Eva Bartlett lygaid nifer yn nes at y gwirionedd, daeth y cyfryngau Saesneg i sgrechian ei bod yn ymddangos ar Russia Today bob hyn a hyn, yn pwyntio fod hynny’n brawf fod Vladimir Putin ddieflig yn ei thalu. Enghraifft o eraill fu ar RT yr wythnos honno oedd Andrew Mitchell, yr aelod seneddol Tori rhonc, a Stanley Johnson, tad Boris, felly mae’n rhaid fod hwythau ym mhoced y Rwsiaid, a siawns dylai rhywun ddweud wrth MI6. Dyma’r araith gythruddodd cyfryngau Lloegr:

 https://www.youtube.com/watch?v=8V2H4FPmJVU

Am lawer o Ragfyr roedd facebook a twitter yn frith gyda negeseuon fel `Mi welais brif stori Huw Edwards am ddeg o’r gloch ar y BBC – PAM NAD OES NEB YN CYMRYD SYLW O HYN?!’ #achubaleppo

Ers hynny mae’r erfyn wedi distewi gan fod y ‘newyddion’ o’r ddinas wedi stopio. Ar ein newyddion Prydeinig hynny yw. Mae rhyddhad y trigolion a darganfyddiadau newydd o droseddau erchyll y `rebels arwrol’ yn cael eu hanwybyddu, ynghyd a’r darganfyddiadau o arfau Nato, a’n sicr y ffaith i fyddin Syria adael i gelc o filwyr cudd Nato adael ar y bysiau a ddarparwyd. Nid yw’r bobl oedd yn gweiddi fod neb yn cymryd sylw o’r BBC fychan druan i’w gweld yn cymryd yr un sylw.

A phwy oedd yn methu meddwl tu hwnt i’w ffisig beunyddiol Prydeinig oedd gwleidyddion Plaid Cymru. Simon Thomas ar ddiwedd Rhagfyr yn mynnu, fel Hywel Williams ynghynt, fod Theresa May a’i llywodraeth yn ‘achub pobl Aleppo’, gan mai achub trigolion y Dwyrain Canol yw arfer Prydain erioed. Ac yn eu galwadau daw pwrpas yr adroddiadau a’r fideos a’r trydaru ffug yn amlwg. Os yw’r ochr sy’n galw eu hunain yn ddyngarwyr, y ‘chwith’ etholedig yng ngolwg y cyfryngau, yn cael eu cyflyrru i’r fath beth ac yn erfyn am ryfel, yna pwy feiai lywodraeth a yrrai eu taflegrau?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s