LLAIS LLAFAR GWLAD: ‘Tîn fel torth Iwerddon’

Mae adfeilion Bythynnod y Gwyddelod i’w gweld yn Nant Gwrtheyrn o hyd – gweithwyr yn chwareli Cae’r Nant, Carreg y Llam a Phorth y Nant oedd yn byw yno pan oedd y gweithfeydd ithfaen yn eu bri. Byddai stemars yn llwytho sets ar y tri jeti ac roedd rhai o’r rheiny’n mynd i Ddulyn i wynebu strydoedd y ddinas honno. Roedd gan Wyddelod y barics drefniant gyda chapteiniaid stemars Dulyn eu bod yn cario nwyddau a chyflogau yn ôl ac ymlaen ar draws Môr Iwerddon. Yn ôl y sôn, roedd y Cymry’n eiddigeddus iawn o’r bara soda Gwyddelig a ddôi o Ddulyn ambell dro i roi gwledd arbennig i chwarelwyr y barics. Ond daeth y torthau mawr, crynion hyn yn rhan o Gymraeg yr ardal. Y dywediad (a glywir hyd heddiw), am ben ôl mawr yn Llithfaen yw: ‘tîn fel torth Iwerddon’.

Nid dim ond chwysu mewn chwareli a phyllau glo, a labro ar gamlesi a rheilffyrdd yr hen Ymerodraeth a wnaeth y Padis. Maent wedi ein cyfoethogi mewn sawl ffordd arall hefyd. Dim ond un enghraifft fechan o’r tlodi a all ddod yn sgil troi’n fwy ynysig a mewnblyg.

Rhowch wybod i ni beth fyddwch chi’n ei ddweud am dîn mawr!!!

TorthIwerddon ysgafn 57.jpg

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s